FILMY HISTORYCZNE GRENADIERA

grenadier

wstaw

 

FILMY HISTORYCZNE GRENADIERA

Od początku istnienia człowiek uwięziony był – i chyba nadal jest – w swojej własnej te-raźniejszości. Może dlatego zawsze lubił marzyć o nieznanej mu przyszłości i ma wielką słabość do dokładnego analizować znanej mu przeszłości. Ta druga aktywność, do dziś popycha go nawet do inscenizowania dawnych wydarzeń, rekonstruowania bitew, prowadzenia gier strategicznych a także oddawania się lekturze książek i filmów historycznych niosących złudzenie osobistego uczestniczenia w dawno minionej przeszłości. Filmy, które pojawiają się podczas tegorocznego Konwentu Gier Strategicznych GRENADIER, są spe-cyficznymi ładunkami dodatkowych emocji intelektualnych, pobudzających wyobraźnię miłośników historii. To iluzja wędrówki przez dzieje, skupiona na ledwie kilku epizodach, atrakcyjnych zarówno ze względu na metody narracyjne, jakich używają, jak i emocje, które przywołują a także wiedzę o faktach, jakie odświeżają w naszej zbiorowej pamięci.

Obecna cywilizacja – m.in. dzięki wynalazkowi kinematografu – z wielką siłą wraca do posługiwania się obrazami, które w kulturze pojawiły się kiedyś dużo wcześniej słowo pisane. Dzięki ich odnalezieniu w skalnych grotach mamy dziś m.in. wyobrażenie o przedmiotach sprzed setek tysięcy lat. Możemy je nawet na takiej podstawie fizycznie zrekonstruować. Obrazy ruchome a potem ruchome obrazy dżwiękowe znacznie zwiększyły ilość informacji i wrażeń a operowanie językiem filmu dla opowiedzenia jakiejś historii, stworzyło wręcz złudzenie wchodzenia w świat fikcji, jaką wywołuje w naszej wyobraźni iluzja właściwa sztuce filmowej. Filmowe spektakle GRENADIERA są dla uczestników wydarzenia rodzajem otwartego zaproszeniem do wędrówki w czasie, opartej właśnie na kilku epizodach owej iluzji osobistego towarzyszenia historii. Choć przez czas sześciu filmowych projekcji.

Dwa pierwsze, filmowe epizody GRENADIERA przynoszą oryginalne przykłady wizu-alizacji wydarzeń historycznych skomponowanych w oparciu o obrazy Jana Matejki z jego historycznego cyklu „Dzieje cywilizacji w Polsce”, ich wizjonerskie filmowe „ożywienie” po ponad 100 latach oraz jego własny reporterski suplement z pracy nad realizacją tego „ożywienia”, dopełniony komentarzami autorytetów naukowych, objaśniających istotę przedmiotowych zdarzeń. To niezwykle sugestywne połączenie różnych technik obrazowania przeszłości odznaczające się dużymi walorami edukacyjnymi.

 

 

Epizod pierwszy pt. CAROWIE SZUJSCY NA SEJMIE WARSZAWSKIM reżysera Marka Brodzkiego z warszawskiej Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych odnosi się do długo przemilczanego w historii Polski aktu hołdu cara Wasyla IV Szujskiego, złożonego w Warszawie królowi Zygmuntowi III Wazie po klęsce wojsk rosyjskich     4 lipca 1610 roku, w wyniku której I Rzeczypospolita odzyskała twierdzę Smoleńsk, utraconą 100 lat wcześniej.

 

Epizod drugi pt. KONSTYTUCJA 3 MAJA 1791 ROKU poświęcony jest przez tego samego autora, tworzącego w analogicznym układzie narracyjnym : obraz Matejki – jego „ożywienie filmowe” – reportaż z ożywienia połączony z komentarzem historycznym – wydarzeniu uchwalenia jednej z pierwszych na świecie, nowoczesnych konstytucji.

Oba stanowią rzadko dziś w Polsce stosowaną dokumentalną formułę, artystycznego przetworzenia wizji jednego obrazu – na dodatek trwale wpisanego już w archetypy kultury narodowej – przez dwie różne sztuki plastyczne, z dwóch różnych epok historycznych.

 

Epizod trzeci przywołuje czas I wojny światowej i przenosi widza w realia tworzenia armii polskiej we Francji. Tworzywem tego przeniesienia są autentyczne frontowe listy Wacława Kociołka, syna polskich emigrantów, żołnierza „Błękitnej Armii” gen Józefa Hallera, który walczył nad Marną, w jednej z najważniejszych bitew I wojny. Film pt LISTY z REIMS w reż Tomasza RUDOMINO operuje zarówno inscenizacjami rekonstruującymi po latach postać autora listów i bohatera tego filmu oraz realia powstawania samych listów, jak i archiwalną dokumentacją filmową wydarzeń sprzed 100 lat, gdy Armia Polska powołana do życia 4 czerwca 1917 dekretem prezydent III Republiki Raymonda Poincaré stawała się jedną z pierwszych regularnych sił wojskowych odradzającej się II Rzeczypospolitej. Sił tworzonych z inicjatywy Romana Dmowskiego i jego Komitetu Narodowego Polskiego.

 

Czwarty epizod filmowy tegorocznego Grenadiera złożony jest z dwóch krótkich, oddzielnych filmów – MATKA w reżyserii Piotra GOŁĘBIOWSKIEGO i LAS CIENI w reżyserii Andrzeja CICHOCKIEGO –  zrealizowanych przez dwóch różnych młodych polskich reżyserów, operujących formą fabularną dla przedstawienia najstraszniejszych emocji wojennych okresu II wojny światowej. To ważne, lapidarne obrazy filmowe, ułatwiające współczesnym pokoleniom zrozumienia tragedii i traumy wojennej narodu przez terytorium którego, w ciągu kilku zaledwie lat przetoczyły się dwie walczące ze sobą na śmierć i życie, militarne potęgi, niszczące po drodze niemal wszystko, co wpadło im w ręce. To opowieść o czasach, w których zagrożony był fizyczny byt polskiego narodu. Oba przywołane tu dzieła filmowe, niezwykle wyraziste i wręcz surowe w swojej formie artystycznej, umożliwiają lepsze zrozumienie determinacji, jaka towarzyszyła Polakom w ich dążeniu do stworzenia sobie narzędzi walki, takiej jak choćby nowoczesny pistolet maszynowy wytwarzany w warunkach pełnej konspiracji w Warszawie okupowanej przez Niemców Warszawie. Opowiada o tym dokumentalny film innej młodej polskiej reżyserki, Victorii MARINOV, zatytułowany BŁYSKAWICA, stanowiący piąty epizod filmowy tegorocznego GRENADIERA prezentowany już w drugim dniu konwentu.

 

 

Filmy o przeszłości prezentowane podczas XII Konwentu Gier Strategicznych GRENADIER nie sa jak wiadomo podręcznikami historii. Siła języka obrazów, z których się składają pozwala jednak na sugestywne odtworzenie klimatu i realiów epok, których dotyczą. I choć tworzą jedynie filmową fikcję artystyczną nawet wtedy, gdy przywołują rzeczywiste fakty historyczne, to odgrywają bardzo ważną rolę w zrozumieniu przeszłości i jej – czasem bardzo trudnych – uwarunkowań. Wszystkie pochodzą ze zbiorów Biblioteki Filmu Historycznego i Wojskowego Fundacji ARS CREATORI, stanowiącej archiwum Międzynarodowego Festiwalu Filmów Historycznych i Wojskowych. Ten festiwal jest doroczną, międzynarodową  platformą artystycznej dedykowana refleksji nad przeszłością. Uznawany jest w Europie za jedno z najbardziej wartościowych wydarzeń kulturalnych Starego Kontynentu i korzysta z oznaczenia unijnym patronatem EFFE (Europe for Festivals, Festivals for Europe). Filmy tego festiwalu uchodzą na świecie za dzieła sztuki filmowej ułatwiające rozumienie trudnej historii Polski i krajów Europy Środkowo-Wschodniej.

Podczas XII Konwentu Gier Strategicznych GRENADIER, już kolejny rok prezentowane są przez Andrzeja Brzozę, Dyrektora Programowego MFFHiW filmy tego festiwalu. Szcegółowy ich opis można znaleźć na stronie internetowej : www.arscreatori.pl

 

Harmonogram pokazów w sali Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej, przewiduje :

 

PROGRAM POKAZÓW

PIERWSZA  SESJA  POKAZÓW

  1.    Carowie Szujscy na Sejmie Warszawskim  20′  reż. Marek Brodzki,      27.05.2017   g. 12.30
  2.    Konstytucja 3 Maja 1791 Roku …………….   20′  reż. Marek Brodzki,      27.05.2017   g. 13.00      

DRUGA  SESJA  POKAZÓW

  1. Listy z Reims ………………………………………..  26′  reż. Tomasz Rudomino, 27.05.2017  g. 15. 30

TRZECIA  SESJA  POKAZÓW

  1.   Matka ………………………………………………….. 18′  reż. Piotr Gołębiowski    27.05.2017  g. 17. 00
  2. Las cieni ……………………………………………….  14′  reż. Andrzej Cichocki    27.05.2017  g. 17. 30

CZWARTA  SESJA  POKAZÓW

  1. Błyskawica …………………………………………… 56′  reż. Victoria Marinov     28.05.2017  g. 11. 00

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *